Cơ Quan Nhân Quyền Quốc Gia: 101 Câu Hỏi – Đáp

Tôn trọng, bảo vệ và thúc đẩy các quyền con người là nghĩa vụ, trách nhiệm của mọi cá nhân, tổ chức trong xã hội, mà đầu tiên là trách nhiệm của các cơ quan nhà nước. Nhà nước cần thông qua các biện pháp lập pháp, hành pháp và tư pháp, cũng như thành lập các cơ chế, thể chế, cơ quan để bảo vệ và thúc đẩy nhân quyền. Tại nhiều nước trên thế giới, Cơ quan nhân quyền quốc gia (National Human Rights Institutions – NHRI, gọi tắt theo tiếng Việt là CQNQQG) có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy và bảo vệ các quyền con người. Tại Việt Nam, mặc dù nhiều năm qua đã có những nghiên cứu, thảo luận về chủ đề này, nhưng đến gần đây một cơ quan chuyên trách về nhân quyền chưa vẫnđược thành lập và đối với đa số công chúng thì cơ chế kiểu này còn tương đối xa lạ.

Trong khi đó, các tài liệu bằng tiếng Việt về chủ đề này còn rất hiếm hoi. Cơ bản, mới có một cuốn sách dịch là “Cơ quan Nhân quyền quốc gia khu vực châu Á – Thái Bình Dương”, của Brian Burdekin, Nguyễn Hồng Hải dịch, NXB Chính trị quốc gia, 2013. Cạnh đó, có nghiên cứu do UNDP Việt Nam tổ chức triển khai với tên gọi “Cơ quan nhân quyền quốc gia – Mô hình, chương trình, thách thức và giải pháp”, do Frauke Seidensticker và Anna Wuerth thực hiện, và một số nghiên cứu của các cơ quan nhà nước, luận văn thạc sỹ về chủ đề, nhưng đều chưa được xuất bản.

Đáp ứng nhu cầu hiểu biết cơ bản của bạn đọc về CQNQQG, theo sáng kiến của nhóm Human Rights Space (HRS), chúng tôi biên soạn cuốn sách nhỏ này dưới dạng các câu hỏi đáp. Cuốn sách được biên soạn dựa trên một số tài liệu bằng tiếng Anh, chủ yếu là hai cuốn “National Human Rights Institutions: History, Roles and Responsibilities”, OHCHR, 2010 (sổ tay tập huấn do Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp quốc biên soạn) và cuốn “UNDP-OHCHR Toolkit for collaboration with National Human Rights Institutions”, 2009. Nếu như cuốn thứ nhất có nhiều thông tin về các chức năng của CQNQQG trên thế giới, thì cuốn thứ hai có nhiều thông tin về tiến trình hình thành các cơ quan đó. Với mong muốn có những nội dung liên quan nhiều đến hoàn cảnh Việt Nam, chúng tôi dành dung lượng khá lớn đề cập đến các yếu tố tiền đề, hoàn cảnh ra đời và giai đoạn chuẩn bị hình thành nên CQNQQG tại các nước. Cạnh đó, do giới hạn về thời gian và năng lực, cuốn sách khó tránh khỏi những hạn chế, rất mong nhận được sự góp ý của bạn đọc để tác giả có thể hoàn thiện thêm trong các lần tái bản tiếp theo.

Tải về tài liệu tại đây: http://hrs.org.vn/wp-content/uploads/2017/05/101-c%C3%A2u-h%E1%BB%8Fi-%C4%91%C3%A1p-v%E1%BB%81-c%C6%A1-quan-nh%C3%A2n-quy%E1%BB%81n-qu%E1%BB%91c-gia.pdf